تحریم سامانه معاملات
تحریمهای بینالمللی، به ویژه از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، تأثیرات بزرگی بر روابط اقتصادی ایران داشتهاند. این تحریمها دسترسی ایران به سامانههای معاملاتی جهانی را محدود کردهاند. در این مقاله به بررسی سامانههای معاملاتی آزاد و تحریمی ایران و تأثیرات این محدودیتها بر اقتصاد کشور پرداخته و مقایسهای میان شرایط تحریمی و غیرتحریمی ارائه میشود.
بخش اول: سامانههای معاملاتی بینالمللی که ایران به آنها دسترسی دارد
در برخی سامانههای تجاری بینالمللی، ایران هنوز فعالیت دارد یا توانسته با راهکارهایی جایگاه خود را حفظ کند. این سامانهها شامل شبکههایی هستند که از سوی کشورهای دیگر یا حتی برخی شرکتهای خصوصی راهاندازی شدهاند که تحت تأثیر تحریمهای آمریکا قرار نگرفتهاند.
پرداخت NFC : امنیت ؛ مزایا
1. 🌐 سامانههای آزاد برای ایران
ایران در تلاش است از ظرفیتهای بازارهای جهانی و منطقهای بهرهبرداری کند:
سازمان تجارت جهانی (WTO):
🌍 ایران بهعنوان عضو ناظر در WTO فعالیت دارد، اما هنوز بهعنوان عضو رسمی پذیرفته نشده است. این وضعیت تا حدی محدودیتهایی برای حضور در بازارهای جهانی ایجاد کرده است.بازارهای منطقهای و اوراسیایی:
🤝 ایران در سالهای اخیر از اتحادیه اقتصادی اوراسیا و پیمان شانگهای بهره گرفته است. این بازارها میتوانند به ایران در دور زدن تحریمهای غرب کمک کنند و مسیرهای جدیدی برای صادرات و واردات فراهم کنند.- بازارهای منطقهای و اوراسیایی: ایران در سالهای اخیر سعی کرده از بازارهای منطقهای مانند اتحادیه اقتصادی اوراسیا و پیمان شانگهای بهرهبرداری کند. این بازارها میتوانند به ایران در دور زدن تحریمهای غرب کمک کنند.
2. 🤝 سامانههای ویژه کشورهای دوست
ایران برای مقابله با تحریمها به سامانههای مالی کشورهای همسو متکی است:
- شبکههای مالی روسیه و چین:
💳 پس از اعمال تحریمهای بانکی، ایران از طریق سیستمهای بانکی و معاملاتی روسیه و چین بخشی از معاملات خود را انجام میدهد.- سیستم پرداخت چینی (CIPS): 🇨🇳 این سیستم جایگزینی برای SWIFT است و امکان معاملات مالی میان ایران و چین را فراهم میکند.
- سیستم بانکی داخلی روسیه: 🇷🇺 ایران نیز از SPFS (سیستم جایگزین سوئیفت روسیه) برای تجارت با این کشور استفاده میکند.
این سامانهها به ایران کمک کردهاند تا بخشی از فشارهای ناشی از تحریمها را کاهش دهد و تجارت خود را ادامه دهد.
بخش دوم: سامانههای معاملاتی که ایران به آنها دسترسی ندارد (تحریمشده)
بخش بزرگی از سامانههای تجاری و مالی بینالمللی به دلیل تحریمها از دسترس ایران خارج شدهاند. این مسئله اثرات گستردهای بر تجارت و اقتصاد کشور گذاشته است.
1. سوئیفت (SWIFT):
سیستم بانکی جهانی سوئیفت یکی از مهمترین ابزارهای مالی بینالمللی است که ایران به دلیل تحریمهای بانکی آمریکا از آن محروم شده است. نبود دسترسی به سوئیفت باعث شده تا بانکهای ایرانی نتوانند به راحتی تراکنشهای بینالمللی را انجام دهند، که در نتیجه تجارت خارجی و واردات و صادرات به شدت آسیب دیدهاند.
2. صندوق بینالمللی پول (IMF) و بانک جهانی:
عضویت در این نهادهای مالی نیز تحت تاثیر تحریمها قرار گرفته و امکان دسترسی به تسهیلات مالی جهانی برای ایران دشوار شده است. این مسئله اثرات منفی بر سرمایهگذاری خارجی در ایران و دسترسی به وامهای بینالمللی دارد.
3. بورسهای جهانی:
ایران به دلیل تحریمها از حضور در بسیاری از بورسهای مهم جهانی مانند بورس نیویورک، لندن و توکیو محروم است. این تحریمها همچنین بر عدم توانایی شرکتهای ایرانی برای عرضه سهام در بازارهای خارجی تأثیر داشته است.
تحریم ها و راه حل های ایران , خرید خودپرداز , خرید عابر بانک , خرید خودپرداز , خرید کشلس , خرید کشیر , خرید دستگاه خودپرداز , خرید دستگاه کشلس , خرید دستگاه کشیر
تأثیر تحریمها بر اقتصاد ایران
تحریمهای بینالمللی در سه حوزه اصلی اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار دادهاند:
- کاهش حجم تجارت خارجی: به دلیل محدودیتهای بانکی و مشکلات انتقال پول، حجم تجارت خارجی ایران به شدت کاهش یافته است. این مسئله به ویژه در بخش صادرات نفتی و کالاهای صنعتی خود را نشان داده است.
- افزایش هزینههای تجاری: در غیاب دسترسی به سامانههای مالی بینالمللی، ایران مجبور به استفاده از واسطههای بیشتر و مسیرهای پیچیدهتر برای تجارت شده که این امر هزینهها را افزایش داده است.
- کاهش ارزش ریال و افزایش تورم: نبود دسترسی به منابع ارزی خارجی و کاهش درآمدهای نفتی، موجب کاهش ارزش ریال و افزایش تورم شده است.
📊 مقایسه شرایط تحریمی و غیرتحریمی
در این بخش، به مقایسه دو سناریو برای اقتصاد ایران، یکی در شرایط تحریم و دیگری در صورت نبود تحریم پرداخته میشود:
| معیار | 🌑 شرایط تحریمی | ☀️ شرایط غیرتحریمی |
|---|---|---|
| تجارت خارجی | 📉 کاهش شدید صادرات و واردات | 📈 افزایش تجارت و سرمایهگذاری خارجی |
| دسترسی به سامانههای مالی | ❌ محدودیت در سوئیفت و سامانههای مالی جهانی | ✅ دسترسی کامل به سامانههای مالی و انتقالات بانکی |
| ارزش پول ملی | 💸 کاهش ارزش ریال و افزایش تورم | 💵 ثبات در بازار ارز و کاهش تورم |
| صادرات نفت | 🚫 محدودیتهای شدید صادراتی | 🛢️ بازگشت به بازارهای جهانی و افزایش درآمد |
| سرمایهگذاری خارجی | 📉 کاهش شدید سرمایهگذاریها | 🌍 جذب سرمایههای بینالمللی و توسعه اقتصادی |
🌟 نتیجهگیری
شرایط غیرتحریمی فرصتهای قابلتوجهی برای توسعه اقتصادی و افزایش رفاه عمومی فراهم میکند، در حالی که شرایط تحریمی منجر به محدودیتهای گسترده و کاهش رشد اقتصادی میشود.
نمودار میله ای تأثیر تحریمها بر اقتصاد ایران (2015-2024)
این نمودار میلهای تأثیر تحریمها بر اقتصاد ایران در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ را نشان میدهد. در نمودار:
- میلههای قرمز نشاندهنده نرخ تورم سالانه است که بهمرور افزایش یافته است.
- خط آبی نشاندهنده ارزش ریال در برابر دلار است که با افزایش تحریمها، کاهش شدیدی پیدا کرده است.
این دو عامل نشان میدهند که تحریمها تأثیرات قابلتوجهی بر اقتصاد ایران، بهویژه در زمینه تورم و کاهش ارزش پول ملی، داشتهاند.
سوالات متداول (FAQ)
1. ایران به کدام سامانههای بینالمللی دسترسی دارد؟
- ایران به برخی سامانههای منطقهای و شبکههای مالی کشورهای دوست مانند روسیه و چین دسترسی دارد، اما دسترسی به سوئیفت و سایر سامانههای مالی جهانی قطع شده است.
2. تحریمها چه تأثیری بر اقتصاد ایران داشتهاند؟
- تحریمها باعث کاهش حجم تجارت خارجی، افزایش هزینههای تجاری و تورم و کاهش ارزش ریال شدهاند.
3. آیا ایران میتواند به سامانههای بینالمللی بازگردد؟
- در صورت لغو تحریمها، ایران میتواند به سامانههای مالی و تجاری جهانی بازگردد و فرصتهای تجاری و اقتصادی جدیدی را تجربه کند.
راه مقاوم شدن ایران در مقابل تحریم ها و استقلال مالی چیست؟
۱. توسعه اقتصاد
اقتصاد مقاومتی مفهومی است که بر افزایش تواناییهای داخلی و کاهش وابستگی به منابع خارجی تأکید دارد. این رویکرد شامل موارد زیر است:
- تنوعبخشی به صادرات: وابستگی ایران به صادرات نفتی یکی از آسیبپذیریهای اصلی است. با تنوعبخشی به صادرات غیرنفتی مانند محصولات پتروشیمی، کشاورزی، و صنعت فناوری، میتوان این وابستگی را کاهش داد.
- تقویت تولید داخلی: حمایت از تولیدات داخلی و کاهش وابستگی به واردات از دیگر راههای مقاومت در برابر تحریمها است. توسعه صنعتهای کلیدی مانند فناوری اطلاعات، خودرو، و محصولات دانشبنیان باید در اولویت قرار گیرد.
- بهبود مدیریت منابع طبیعی: بهرهبرداری بهینه و پایدار از منابع طبیعی کشور میتواند زمینهساز توسعه پایدار و افزایش ذخایر ارزی شود.
۲. ایجاد سامانههای مالی مستقل
ایران به دلیل تحریمهای مالی، از دسترسی به سامانههای مالی جهانی مانند سوئیفت محروم شده است. بنابراین ایجاد سامانههای مالی جایگزین و مستقل از تحریمها ضروری است:
- استفاده از ارزهای ملی در مبادلات: انعقاد توافقات دو یا چندجانبه با کشورهای دوست برای مبادله با ارزهای ملی، میتواند وابستگی به دلار و یورو را کاهش دهد.
- ایجاد و گسترش شبکههای بانکی منطقهای: پیوستن به سیستمهای بانکی و مالی کشورهای دوست مانند CIPS چین یا SPFS روسیه میتواند یک راهکار موثر برای کاهش تاثیر تحریمهای مالی باشد.
- توسعه فناوریهای مالی (فینتک): بهرهگیری از فناوریهای نوین مالی مانند بلاکچین و ارزهای دیجیتال میتواند به ایران در کاهش وابستگی به شبکههای بانکی سنتی و تحریمپذیر کمک کند.
۳. توسعه روابط تجاری منطقهای و جهانی 🤝🚢
یکی از مهمترین راههای مقابله با تحریمها، توسعه روابط تجاری با کشورهایی است که تحت تحریمهای غربی قرار ندارند یا سیاستهای اقتصادی دوستانهتری دارند.
- تقویت همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه: کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان، ترکیه، و کشورهای آسیای مرکزی میتوانند به عنوان بازارهای جایگزین برای صادرات و واردات مورد توجه قرار گیرند.
- پیوستن به توافقات تجاری منطقهای: مانند اتحادیه اقتصادی اوراسیا و پیمان شانگهای، که میتوانند زمینهساز توسعه روابط اقتصادی ایران با کشورهای غیرغربی باشند.
۴. پیشرفت در صنعت فناوری و دانشبنیان
توسعه صنایع دانشبنیان و فناوری میتواند به استقلال اقتصادی ایران کمک کند. با سرمایهگذاری در بخشهای کلیدی مانند فناوری اطلاعات، نانو تکنولوژی و بیوتکنولوژی، ایران میتواند به یک اقتصاد مبتنی بر دانش تبدیل شود و از این طریق از تحریمها کمتر تأثیر بپذیرد.
۵. تقویت سرمایهگذاری داخلی و خارجی 💰🌍
اگرچه تحریمها جذب سرمایهگذاری خارجی را محدود کردهاند، اما با اصلاحات ساختاری و ایجاد فضای مناسب برای سرمایهگذاری، ایران میتواند سرمایههای داخلی و همچنین سرمایههای ایرانیان مقیم خارج را جذب کند:
- افزایش شفافیت مالی و اصلاح نظام بانکی: کاهش فساد و بهبود فضای کسب و کار برای جذب سرمایههای داخلی و خارجی ضروری است.
- تأسیس مناطق آزاد تجاری: ایجاد و توسعه مناطق آزاد تجاری با قوانین مالیاتی خاص میتواند سرمایهگذاران را تشویق به فعالیت در ایران کند.
۶. توسعه کشاورزی پایدار
خودکفایی غذایی یکی از پایههای اصلی استقلال اقتصادی است. با توسعه کشاورزی پایدار و استفاده بهینه از منابع آب و زمین، ایران میتواند وابستگی خود به واردات مواد غذایی را کاهش داده و از تأثیرات تحریمها در این حوزه جلوگیری کند.
۷. دیپلماسی اقتصادی فعال
دیپلماسی اقتصادی فعال برای رفع تحریمها یا کاهش فشارهای بینالمللی بسیار حائز اهمیت است. ایران میتواند با مذاکرات هوشمندانه و توسعه روابط دیپلماتیک، از ظرفیتهای بینالمللی برای بهبود شرایط اقتصادی خود استفاده کند.
۸. حذف قطعی برق و گاز : رشد اقتصادی و ارزش ریال ❌⚡
قطعی مکرر برق و گاز در ایران یکی از چالشهای عمدهای است که تأثیرات منفی بر رشد اقتصادی و ارزش ریال دارد. زیرساختهای انرژی کشور، به ویژه در حوزه تولید و توزیع برق و گاز، با مشکلات اساسی مواجه هستند که منجر به قطع متوالی این خدمات حیاتی شده است. این اختلالات به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر عملکرد بخشهای مختلف اقتصادی تأثیر میگذارند.
۱. تأثیر بر بخشهای تولیدی و صنعتی
قطعیهای مکرر برق و گاز باعث توقف تولید در بسیاری از صنایع، به ویژه صنایع بزرگ مانند فولاد، پتروشیمی و سیمان میشود. این توقفها نه تنها به کاهش تولید ناخالص داخلی منجر میشوند، بلکه به کاهش صادرات و از دست دادن سهم ایران در بازارهای جهانی میانجامند.
۲. افزایش هزینههای تولید
قطعی برق و گاز باعث افزایش هزینههای تولید از طریق نیاز به استفاده از منابع جایگزین انرژی مانند ژنراتورها و سوختهای فسیلی میشود. این امر هزینههای تولید را بالا میبرد که در نهایت به افزایش قیمت کالاها و خدمات منجر شده و فشار تورمی بیشتری بر اقتصاد وارد میکند.
۳. کاهش اعتماد سرمایهگذاران
قطع انرژی پایدار، باعث میشود سرمایهگذاران داخلی و خارجی اطمینان کمتری به ثبات و پایداری اقتصاد داشته باشند. کاهش اعتماد سرمایهگذاران میتواند مانعی جدی برای جذب سرمایهگذاریهای جدید و توسعه صنایع باشد.
۴. تأثیر بر ارزش ریال
با کاهش تولید و افزایش هزینهها، میزان صادرات کاهش یافته و در نتیجه درآمدهای ارزی کشور افت میکند. کاهش درآمدهای ارزی به کاهش عرضه ارز خارجی در بازار منجر شده و این امر به تضعیف ارزش ریال و افزایش نرخ ارز دامن میزند.
۹. راهاندازی سامانه معاملاتی مبتنی بر ارز دیجیتال کوانتومی 🪙🔗
در شرایط تحریم و محدودیتهای موجود در دسترسی به سامانههای مالی بینالمللی، استفاده از فناوریهای نوین مانند ارزهای دیجیتال میتواند راهحلی برای افزایش استقلال مالی ایران باشد. یکی از رویکردهای نوین که میتواند به تحول در این حوزه منجر شود، راهاندازی سامانه معاملاتی بر پایه ارز دیجیتال کوانتومی است. ارز دیجیتال کوانتومی، به دلیل امنیت بالا و سرعت فوقالعاده در پردازش تراکنشها، ظرفیتهای زیادی برای تغییر روند معاملات مالی و تجاری دارد.
۱. امنیت و سرعت در تراکنشها
فناوری کوانتومی بر پایه محاسبات کوانتومی، امنیت بیشتری را نسبت به ارزهای دیجیتال سنتی فراهم میکند. تراکنشهای مالی در این سامانه نهتنها در برابر حملات سایبری بسیار مقاومتر هستند، بلکه با سرعت فوقالعادهای پردازش میشوند. این ویژگیها میتوانند نیازهای اقتصادی ایران را در مواجهه با تحریمها و قطع دسترسی به سیستمهای مالی جهانی برآورده کنند.
۲. کاهش وابستگی به سامانههای مالی تحریمی
راهاندازی این سامانه میتواند به کاهش وابستگی ایران به سامانههای مالی جهانی مانند سوئیفت کمک کند. این سامانه میتواند بهطور مستقل عمل کرده و تحریمهای بانکی را دور بزند، در نتیجه، تجار و بازرگانان ایرانی خواهند توانست معاملات خود را با کشورهای دوست بدون نگرانی از تحریمها انجام دهند.
۳. تسهیل روابط تجاری با کشورهای همپیمان
استفاده از ارز دیجیتال کوانتومی میتواند روابط تجاری ایران با کشورهایی که تحت تحریمهای غربی نیستند یا با سیاستهای تحریمی همراهی نمیکنند، تقویت کند. از طریق این سامانه، ایران میتواند بهسرعت و بدون نیاز به استفاده از ارزهای قابل تحریم مانند دلار و یورو، تراکنشهای تجاری خود را با ارزهای دیجیتال انجام دهد. این موضوع باعث میشود تا تجارت با کشورهایی مانند چین، روسیه و سایر کشورهای آسیایی و منطقه اوراسیا تسهیل گردد.
۴. جلب سرمایهگذاری خارجی
ارائه یک سامانه معاملاتی امن و پیشرفته مبتنی بر فناوری کوانتومی، میتواند توجه سرمایهگذاران خارجی را جلب کند. این سامانه با ارائه یک بستر ایمن و سریع برای انجام معاملات مالی، بهبود اعتماد سرمایهگذاران و تجار بینالمللی را به دنبال خواهد داشت.
۵. پتانسیل توسعه اقتصادی
با راهاندازی و توسعه این سامانه، ایران میتواند به یکی از پیشگامان فناوریهای مالی نوین در منطقه تبدیل شود. این موضوع نهتنها به افزایش قدرت اقتصادی کشور در برابر تحریمها کمک میکند، بلکه میتواند منجر به رشد اقتصادی پایدار و جذب فناوریهای جدید به داخل کشور شود.
10.افزایش شفافیت در بازار و ثبات ریال 💹🔍
شفافیت مالی یکی از مهمترین عوامل برای ایجاد ثبات اقتصادی و بهبود ارزش پول ملی است. در اقتصاد ایران، نبود شفافیت مالی به دلیل فساد، عدم دسترسی به دادههای مالی قابل اعتماد و سیاستهای ناکارآمد، به طور مستقیم بر کاهش ارزش ریال و افزایش تورم تأثیر گذاشته است. در این بخش، به بررسی چگونگی افزایش شفافیت مالی و تأثیر آن بر کاهش بیارزشی ریال میپردازیم.
۱. مبارزه با فساد و فرار مالیاتی
فساد و فرار مالیاتی از جمله بزرگترین مشکلاتی هستند که بر ساختار اقتصادی ایران سایه انداختهاند. نبود شفافیت مالی باعث میشود منابع مالی بهدرستی مدیریت نشده و بخش عمدهای از درآمدهای دولت به جای استفاده در توسعه اقتصادی، به هدر رود. مبارزه با فساد و فرار مالیاتی از طریق افزایش شفافیت در تمامی سطوح مالیاتی و نظارت بر عملکرد نهادهای دولتی و خصوصی، میتواند به جمعآوری بیشتر درآمدهای دولت و افزایش توان مالی آن منجر شود.
۲. افزایش اعتماد عمومی و سرمایهگذاری داخلی
یکی از نتایج مهم شفافیت مالی، افزایش اعتماد عمومی به سیستم اقتصادی و مالی کشور است. وقتی مردم و سرمایهگذاران اطمینان داشته باشند که قوانین مالی بهطور عادلانه و شفاف اعمال میشوند، تمایل بیشتری به سرمایهگذاری در داخل کشور خواهند داشت. افزایش سرمایهگذاری داخلی، منجر به تولید بیشتر، افزایش اشتغال و تقویت ارزش ریال میشود.
۳. کاهش نقدینگی و کنترل تورم
شفافیت مالی به دولت این امکان را میدهد تا کنترل بهتری بر گردش مالی و نقدینگی در اقتصاد داشته باشد. با کاهش فساد و افزایش نظارت بر نقل و انتقالات مالی، میتوان از تولید پول بدون پشتوانه که منجر به افزایش نقدینگی و تورم میشود، جلوگیری کرد. کنترل نقدینگی به کاهش نرخ تورم کمک کرده و به تثبیت ارزش ریال منجر میشود.
۴. بهبود ارتباط با نهادهای بینالمللی
افزایش شفافیت مالی باعث میشود که ایران بتواند به عنوان یک شریک اقتصادی معتبرتر در سطح جهانی شناخته شود. نهادهای مالی بینالمللی همچون بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول بر اساس شفافیت و قابلیت اعتماد یک کشور تصمیم میگیرند که آیا آماده همکاری با آن کشور هستند یا خیر. در نتیجه، با افزایش شفافیت مالی، ایران میتواند به منابع مالی خارجی دسترسی داشته باشد و این امر به تثبیت ارزش ریال و بهبود شرایط اقتصادی کمک میکند.
۵. افزایش ثبات در بازار ارز
یکی از دلایل اصلی بیارزشی ریال، نوسانات شدید در بازار ارز و عدم ثبات در نظام مالی کشور است. شفافیت مالی کمک میکند که اطلاعات مالی دقیقتر و بهروزتر در دسترس باشد و بازار ارز از طریق مدیریت بهتر و کارآمدتر، به یک ثبات نسبی برسد. وقتی بازار ارز بهدرستی مدیریت شود و دخالتهای دولتی در آن به شکل شفاف و قابل پیشبینی باشد، ارزش ریال پایدارتر میشود.
۶. جذب سرمایهگذاری خارجی
سرمایهگذاران خارجی به دنبال اقتصادهایی با قوانین شفاف و سیستم مالی قابل اعتماد هستند. با افزایش شفافیت مالی، ایران میتواند جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران خارجی ایجاد کند. ورود سرمایههای خارجی به کشور، موجب افزایش ذخایر ارزی و تقویت ارزش ریال میشود. علاوه بر این، سرمایهگذاریهای خارجی میتوانند منجر به رشد تولید و کاهش وابستگی به واردات شوند، که این خود به تثبیت ارزش ریال کمک میکند.
۷. افزایش اعتبار بانکها و موسسات مالی
یکی از نتایج شفافیت مالی، افزایش اعتبار بانکها و موسسات مالی داخلی است. بانکها با عملکرد شفاف و گزارشدهی منظم و دقیق، میتوانند اعتماد عمومی را جلب کرده و مانع از بحرانهای مالی شوند. وقتی مردم به بانکها اعتماد داشته باشند، پول خود را در بانکها نگه میدارند و این امر به تقویت اقتصاد و افزایش ثبات ریال کمک میکند.
این موارد نمونههایی از راهحلها برای کاهش بیارزشی ریال و تقویت اقتصاد ایران هستند. در مقالات آینده، به هر یک از این موضوعات بهطور مفصلتر پرداخته خواهد شد تا راهکارهای موثر و عملی برای مقابله با چالشهای اقتصادی ارائه شود. 👨💼📈
شرکت رهپویان صنعت توسکا ، پیشرو در ارائه خدمات بانکداری الکترونیک و تجهیزات مدرن مانند خودپرداز (
) , کشلس (
)، کشیر (
) و پوز (
)، راهکارهای نوینی را برای تسهیل تراکنشهای مالی ارائه میدهد. ما با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و تمرکز بر کیفیت، به دنبال ایجاد تحول در خدمات بانکی و مالی هستیم.
رهپویان صنعت توسکا ، همراه شما در مسیر نوآوری و آیندهنگری.